Wat is een prestatie-indicator?
Een prestatie-indicator is te beschouwen als een 'meetlat' die de prestatie van personen of organisaties in beeld brengt. Voor een dergelijke 'meetlat' geldt een aantal bijzondere kenmerken. De 'meetlat' moet een goede indicatie geven van de te leveren prestatie. Bijvoorbeeld, als men het erover eens is dat de jeugdzorg zijn werk goed doet als de cliënten tevreden zijn, is die tevredenheid te meten met een vragenlijst die de cliënten aan het einde van de hulp invullen. Die vragenlijst zal nooit voor honderd procent de uiteenlopende meningen van de cliënten kunnen dekken; zolang het instrument een indicatie geeft van de tevredenheid, is dat genoeg. Daarnaast moeten de betrokken partijen, Bureaus Jeugdzorg en Jeugd & Opvoedhulp, de prestatie-indicatoren kunnen èn willen beïnvloeden. Het is belangrijk dat de prestatie-indicatoren zodanig gekozen zijn dat organisaties erop willen sturen om verbeteringen tot stand te brengen.
Er zijn verschillende modellen gemaakt die helpen bij het realiseren van dit belangrijke uitgangspunt. De Balanced Scorecard is gebruikt om de prestatie-indicatoren voor de jeugdzorg vorm te geven. Dit model plaatst het gebruik van prestatie-indicatoren in de context van het verbeteren van organisaties. Vrij vertaald en ingevuld voor de jeugdzorg komt dit op het volgende neer:
- De jeugdzorg heeft een missie en een aantal kerndoelen ten aanzien van wat zij wil bereiken.
- Een prestatie-indicator is een meetbare eenheid die aangeeft in welke mate de missie of een doel gerealiseerd wordt, of hoe dat gebeurt. Er zijn drie soorten prestatie-indicatoren:
- Structuurindicatoren. Hier gaat het om de voorwaarden om de doelen te realiseren, zoals de bereikbaarheid van de instelling, een goede opleiding van de hulpverleners, de beschikbaarheid van registraties.
- Procesindicatoren. Deze hebben betrekking op de vraag langs welke weg de organisatie tot zijn doelen realiseert. Vaak worden hieronder ook productie-indicatoren gerekend (ook wel output-indicatoren genoemd), zoals: het aantal afgegeven indicatiebesluiten ten opzichte van het aantal aanmeldingen.
- Resultaatindicatoren. Dit worden ook wel uitkomst- of outcome-indicatoren genoemd. Het aantal tevreden cliënten is bijvoorbeeld een resultaat-indicator.
- De prestatie-indicatoren voor de jeugdzorg zijn resultaatindicatoren. Per kerndoel is er één of zijn er voor de jeugdzorg meerdere prestatie-indicatoren geformuleerd.
Samenvattend, de focus is hier gericht op resultaatindicatoren. Op dit terrein zijn indicatoren geformuleerd die duidelijk maken of de jeugdzorg goed werk levert én die betrekking hebben op zaken waarin partijen hun verantwoordelijkheden en bevoegdheden kennen om – voor zover nodig – verbeteringen tot stand te brengen.